Uczu­le­nie na leki

Sto­so­wane w lecze­niu i dia­gno­styce róż­nych cho­rób leki mogą powo­do­wać powi­kła­nia u wraż­li­wych osób. W więk­szo­ści przy­pad­ków wyni­kają one z dzia­łań nie­po­żą­da­nych sto­so­wa­nych pre­pa­ra­tów, a nie są wyni­kiem reak­cji aler­gicz­nej. Nie­mniej, reak­cje uczu­le­niowe na leki są powszechne i w skraj­nych przy­pad­kach mogą pro­wa­dzić do bar­dzo poważ­nych powi­kłań. Sza­cuje się, że uczu­le­nie na przyj­mo­wane pre­pa­raty medyczne wystę­puje nawet u około 10% pacjen­tów prze­by­wa­ją­cych w szpitalu.

W przy­padku leków przyj­mo­wa­nych spo­ra­dycz­nie uczu­le­nie może nastą­pić przy kolej­nym (dru­gim) zetknię­ciu z danym lekiem, lub lekiem o zbli­żo­nej budo­wie che­micz­nej. W przy­padku tera­pii trwa­ją­cej powy­żej 7 dni uczu­le­nie może nastą­pić nawet jeśli jest to pierw­sze zetknie­cie z danym tera­peu­ty­kiem. Ze względu na mecha­nizm uczu­le­nia, na aler­gię na leki nara­żeni są przede wszyst­kim cho­rzy cier­piący na cho­roby prze­wle­kłe, wyma­ga­jące dłu­go­trwa­łego rów­no­cze­snego przyj­mo­wa­nia wielu leków kon­tro­lu­ją­cych schorzenie.

W nie­któ­rych przy­pad­kach reak­cja nastę­puje natych­miast (reak­cja typu I), jed­nak około połowy uczu­leń na leki obja­wia się 24-48h po zaży­ciu leku (tzw. reak­cja typu póź­nego, IV). Leki mogą rów­nież powo­do­wac reak­cje typu II i III.

Uczu­le­nie naj­czę­ściej jest wywo­ły­wane przez:

  •  anty­bio­tyki (przede wszyst­kim peni­cy­linę i jej pochodne, ale także inne antybiotyki)
  •  leki prze­ciw­pa­dacz­kowe (kar­ba­ma­ze­pinę, feny­to­inę, lewetiracetam)
  •  barbiturany
  •  sulfonamidy
  •  środki znieczulające
  •  leki prze­ciw­bó­lowe, środki kon­tra­stowe sto­so­wane w diagnostyce
Uwagarów­nież leki dostępne bez recepty mogą powo­do­wać reak­cję alergiczną!

Objawy:

Reak­cja natych­mia­stowa (typu I):

  • wysypka
  • obrzęk
  • dusz­no­ści

W skraj­nych przy­pad­kach reak­cji typu I może dojść do szoku anafilaktycznego.

Reak­cja opóź­niona (typu IV)

  • pokrzywka
  • pęche­rze
  • rumień wie­lo­po­sta­ciowy
  • reak­cja Stevensa-Johnsona
  • zespól Lyella (tok­syczna nekro­liza naskórka)
  • objawy sys­te­mowe (DRESS, z ang: Drug Reac­tion with Eosi­no­phi­lia and Sys­te­mic Symp­toms, lub DIHS: Drug-Induced Hyper­sen­si­ti­vity Syn­drome): gorączka, cha­rak­te­ry­styczna wysypka, powięk­szone węzły chłonne, nie­wy­dol­ność wie­lo­na­rzą­dowa, przede wszyst­kim nie­wy­dol­ność wątroby i nerek, zmiany w obra­zie krwi, eozynofilia.

W skraj­nych przy­pad­kach reak­cji typu IV (zespół Lyella) śmier­tel­ność wynosi do 40%.

Dia­gno­styka:

  •  wywiad lekar­ski i histo­ria eks­po­zy­cji na lek

testy z uży­ciem leków:

  •  płat­kowe (w nie­któ­rych jed­nost­kach medycznych)
  •  śródskórne
  •  próby pro­wo­ka­cyjne (nie­zwy­kle rzadko)
UwagaTesty eks­po­zy­cyjne wiążą się z wyso­kim ryzy­kiem wywo­ła­nia reak­cji zagra­ża­ją­cej zdro­wiu i życiu pacjenta, dla­tego moż­li­wo­ści ich sto­so­wa­nia są ograniczone.
WażneTesty labo­ra­to­ryjne pozwa­la­jące na potwier­dze­nie reak­cji uczu­le­nio­wej na leki są we wcze­snej fazie roz­woju. Naj­now­sze donie­sie­nia suge­rują, że jako cał­ko­wi­cie bez­pieczne dla pacjenta i umoż­li­wia­jące jed­no­cze­sną dia­gno­stykę reak­cji na wiele leków będą sta­no­wić atrak­cyjną alter­na­tywę dla testów skór­nych i ekspozycyjnych.

Lecze­nie:

  • wyeli­mi­no­wa­nie podej­rza­nego leku lub preparatu

Nie­jed­no­krot­nie docho­dzi do koniecz­no­ścią osta­wie­nia więk­szo­ści przyj­mo­wa­nych przez pacjenta leków, ze względu na trud­no­ści w jed­no­znacz­nym okre­śle­niu szko­dli­wego preparatu.

  • lecze­nie ratu­jące życie (w rzad­kim przy­padku wstrząsu anafilaktycznego)
  • lub lecze­nie zacho­waw­cze (nie­ko­niecz­nie w szpitalu)
Ważne- dokładne spraw­dza­nie składu przyj­mo­wa­nych pre­pa­ra­tów lecz­ni­czych (rów­nież tych bez recepty)
- bran­so­letki infor­mu­jące o aler­gii
- infor­ma­cja zapi­sana w kar­cie pacjenta
Opublikowane 2 kwietnia 2012 w kategorii   ABC Alergii Alergie systemowe Choroby alergiczne

Przeczytaj także

Podziel się

About Author

Szanta