Testy in vitro, dosłownie: w szkle, to testy wykonywane w laboratorium na próbkach pobranych od pacjenta.
Uczulenie na daną substancję (alergen) powoduje wytworzenie się w organizmie pacjenta tzw. immunologicznych „komórek pamięci”, które przy kolejnym zetknięciu z alergenem błyskawicznie aktywują się i powodują powstanie stanu zapalnego. Zarówno obecność komórek pamięci, obecność produkowanych przez niektóre z nich przeciwciał, jak i ich funkcjonowanie po rozpoznaniu alergenu mogą być testowane in vitro, co wykorzystywane jest w diagnostyce alergii.
Zalety testów in vitro:
- charakteryzują się wysoką czułością i specyficznością
- umożliwiają testowanie wielu antygenów na raz
- nie powodują żadnego ryzyka dla pacjenta, gdyż pacjent nie styka się z alergenem
- mogą być przeprowadzane u pacjentów zażywających leki przeciwhistaminowe i cierpiących na choroby skóry
Wykrywanie przeciwciał IgE
Alergia typu I charakteryzuje się podwyższonym stężeniem przeciwciał typu IgE w surowicy pacjenta. Przeciwciała te są specyficzne dla uczulającego antygenu.
Pomiar stężenie specyficznych przeciwciał IgE we krwi jest standardowym testem wykrywającym alergię, który umożliwia także ocenę stopnia uczulenia (im więcej przeciwciała, tym silniejsza reakcja!)
W czasie testu surowice pacjenta nakłada się na płytkę pokrytą testowanym antygenem. Przeciwciała specyficzne przyklejają się do antygenu i pozostają na płytce po jej wypłukaniu. Następnie płytkę „wywołuje” się poprzez dodanie odczynnika identyfikującego związane przeciwciała.
Dostępne testy to:
- RAST
- ELISA
Inne testy alergii typu I
W przypadku kiedy badanie poziomu przeciwciał IgE nie daje rozstrzygającej odpowiedzi, możliwe jest testowanie innych czynników biorących udział w reakcji alergicznej typu I. Większość z poniżej wymienionych testów jest w fazie opracowywania i testów klinicznych, tym niemniej publikowane wyniki wskazują na ich potencjalną użyteczność w diagnostyce alergii.
- pomiar aktywacji bazofili: produkcja histaminy (HRT), aktywacja komórek (CAST)
- pomiar stężenia przeciwciał typu IgG, IgG1, IgG4, IgA
- pomiar poziomu tryptazy
- badanie obecności nacieku eozynofili
Testowanie funkcji komórek układu odpornościowego
Alergia typu IV jest reakcją opóźnioną (jej rozwinięcie zajmuje 12 do 48 godzin), przez co jej diagnostyka jest znacznie utrudniona. Reakcja alergiczna w tym przypadku spowodowana jest aktywacją komórek zwanych limfocytami przez alergen.
Szybkość namnażania się, typ zaktywowanych komórek i rodzaj produkowanych substancji mogą być badane w laboratorium, umożliwiając diagnostykę tego typu alergii.
W chwili obecnej testy laboratoryjne alergii typu IV nie są powszechnie dostępne, jedynie w niektórych ośrodkach akademickich stosuje się je w praktyce klinicznej przy diagnostyce alergii na leki.











