Rola układu odpornościowego

Pod­sta­wową rolą układu immu­no­lo­gicz­nego jest utrzy­ma­nie orga­ni­zmu w zdro­wiu przez zapo­bie­gnię­cie inwa­zji drob­no­ustro­jów. W tym celu wyspe­cja­li­zo­wane komórki układu odpor­no­ścio­wego współ­pra­cują z komór­kami tka­nek orga­ni­zmu, wymie­nia­jąc infor­ma­cje i decy­du­jąc o stop­niu zagro­że­nia lub jego braku.

Układ odpor­no­ściowy ma dwie linie obrony:

  • Odpo­wiedź wro­dzoną, która działa szybko, ale jest mało spe­cy­ficzna, a polega głów­nie na zapo­bie­ga­niu inwa­zji likwi­do­wa­niu pato­ge­nów i uszko­dzo­nych komó­rek przez komórki żerne: makro­fagi i gra­nu­lo­cyty lub uniesz­ko­dli­wie­nie pato­ge­nów przez spe­cjalne czą­steczki bia­łek odpor­no­ścio­wych: układ dopeł­nia­cza, pep­tydy anty­bak­te­ryjne, itp.,
  • Odpo­wiedź nabytą (adap­ta­cyjną), w cza­sie któ­rej wyspe­cja­li­zo­wane lim­fo­cyty, roz­po­zna­jące jeden kon­kretny pato­gen, namna­żają się i two­rzą pamięć immu­no­lo­giczną, umoż­li­wia­jącą szybką i sku­teczną reak­cję przy kolej­nym zetknię­ciu z danym zagrożeniem.

Pod­stawą sku­tecz­nej ochrony jest roz­po­zna­nie. W tym celu tkanki są zasie­dlone przez sieć komó­rek zwia­dow­ców („komórki den­dry­tyczne”), które nie­ustan­nie patro­lują oko­licę spraw­dza­jąc czy nie poja­wiają się infor­ma­cje o zagrożeniu.

Komórki den­dry­tyczne podej­mują decy­zję o akty­wa­cji odpo­wie­dzi immu­no­lo­gicz­nej lub utrzy­ma­niu stanu tole­ran­cji w przy­padku braku zagro­że­nia. Roz­po­zna­nie sub­stan­cji poten­cjal­nie nie­bez­piecz­nej pro­wa­dzi do zmian w ich struk­tu­rze i funk­cji. Komórki te wędrują wtedy z tkanki do węzłów chłon­nych, gdzie akty­wują pozo­stałe komórki układu immunologicznego.

Pobu­dzone do dzia­ła­nia komórki den­dry­tyczne uru­cha­miają sze­reg mecha­ni­zmów, które mają na celu rekru­ta­cję i akty­wa­cję róż­nych komó­rek odpo­wie­dzi wro­dzo­nej i naby­tej (przede wszyst­kim lim­fo­cy­tów B i T) oraz sty­mu­lo­wa­nie ich inten­syw­nego namna­ża­nia w celu zwal­cze­nia danego zagro­że­nia. Tak roz­bu­do­wana armia komó­rek odpor­no­ścio­wych musi być cią­gle utrzy­my­wana pod kon­trolą, gdyż w przy­padku nie­po­trzeb­nej mobi­li­za­cji pusto­szy daną tkankę czy organizm.

Komórki den­dry­tyczne mogą wywo­łać różny rodzaj odpo­wie­dzi w zależ­no­ści od rodzaju anty­genu, jego ilo­ści w tkance oraz warun­ków towa­rzy­szą­cych roz­po­zna­niu go jako obcej cząsteczki.

Pra­wi­dłowa odpo­wiedź immu­no­lo­giczna pro­wa­dzi do jed­nego z poniż­szych działań:

  • usu­nię­cia pato­genu (np. bak­te­rii, wirusa) - w przy­padku roz­po­zna­nia zagrożenia;
  • wytwo­rze­nia się tole­ran­cji na anty­geny nie­szko­dliwe - w przy­padku braku zagrożenia;

Nato­miast nie­pra­wi­dłowa odpo­wiedź immu­no­lo­giczna prze­ciw nie­szko­dli­wym anty­ge­nom może pro­wa­dzić do reak­cji aler­gicz­nej. Nie­pra­wi­dłowa odpo­wiedź immu­no­lo­giczna może nastą­pić na sku­tek błęd­nej infor­ma­cji z tkanki, wła­ści­wo­ści anty­genu lub pre­dys­po­zy­cji genetycznej.

Przy­kła­dami anty­ge­nów nie­szko­dli­wych (nie­pa­to­gen­nych, czyli takich, które nie wywo­łują u zdro­wego czło­wieka obja­wów cho­ro­bo­wych) są m.in. pyłki czy białka roz­to­czy obecne w oto­cze­niu lub białka pozo­stałe po roz­pa­dzie komórki danej tkanki (będące skła­do­wymi organizmu).

Opublikowane 11 sierpnia 2011 w kategorii   ABC Alergii Mechanizmy alergii Newsy Główne

Przeczytaj także

Podziel się

About Author

Alojzy Bombel