Astma oskrze­lowa

Astma to cho­roba, w któ­rej prze­wle­kły pro­ces zapalny toczący się w dro­gach odde­cho­wych pro­wa­dzi do ich nad­mier­nej reak­tyw­no­ści. Pod­czas zaostrze­nia cho­roby oskrze­liki płucne obkur­czają się, co pro­wa­dzi do zmniej­szo­nego prze­pływu powie­trza przez płuca. Obja­wia się to wystę­po­wa­niem świ­stu pod­czas oddy­cha­nia, utratą tchu, kasz­lem i uczu­ciem ści­ska­nia w klatce pier­sio­wej. Może rów­nież docho­dzić do wzmo­żo­nej pro­duk­cji śluzu w płu­cach. Ataki astmy wystę­pują naj­czę­ściej w nocy i nad ranem.
Do astmy oskrze­lo­wej docho­dzi naj­czę­ściej na pod­łożu aler­gicz­nym, doty­czy to nawet 80% dzieci i do 50% pacjen­tów doro­słych z astmą oskrze­lową. Czę­sto astmę aler­giczna obser­wuje się w ramach tzw. mar­szu aler­gicz­nego.
Według Polish Mul­ti­cen­ter Study of Epi­de­mio­logy of Aller­gic Dise­ases w Pol­sce na astmę oskrze­lową cho­ruje ok. 8,6% dzieci i 5,4% dorosłych.

Objawy

  • trud­ność w oddy­cha­niu (duszność)
  • kaszel
  • świst pod­czas oddychania
  • ścisk i uczu­cie „drga­nia” w klatce piersiowej
  • zasi­nie­nie wokół ust (przy poważ­nym niedotlenieniu)
UwagaObjawy ataku astmy wystę­pują nagle, napa­dowo. Im niż­szy jest wiek cho­rego, tym objawy są mniej cha­rak­te­ry­styczne, u dzieci poni­żej 5 roku życia mogą być to świsz­czący oddech, suchy kaszel i uczu­cie duszności.

Naj­częst­sze alergeny

  • Aler­geny wziewne
    • ple­śnie
    • roz­to­cza
    • sierść zwie­rząt futerkowych
    • pyłki drzew i traw
    • aler­geny owa­dów (kara­lu­chów i jad owa­dów błonkoskrzydłych)
  • Inne aler­geny
    • pokar­mowe (np.gluten, orzeszki ziemne)
  • Inne czyn­niki powo­du­jące zaostrzenie
    • Gwał­towna zmiana tem­pe­ra­tury (zimno lub ciepło)
    • wysi­łek fizyczny
    • infek­cje (zarówno w dol­nej, jak i w gór­nej czę­ści układu oddechowego)
    • dym tyto­niowy
    • spa­liny samochodowe
    • aero­zole z che­mi­ka­liami (np. środki do czysz­cze­nia, lakiery do włosów)
    • związki che­miczne w miej­scu pracy
    • per­fumy
UwagaTe czyn­niki są nie­spe­cy­ficzne, naj­czę­ściej ich dzia­ła­nie zwią­zane jest z podraż­nie­niem mecha­nicz­nym lub che­micz­nym, a nie odpo­wie­dzią na kon­kretny alergen.

Dia­gno­styka

  • wywiad i bada­nie lekarskie
  • bada­nia oce­nia­jące funk­cję płuc (tzw. bada­nia czyn­no­ściowe płuc, przede wszyst­kim spirometria)
  • ocena uczu­le­nia na aler­geny wziewne (testy prick, ocena IgE we krwi)

Lecze­nie

  • uni­ka­nie aler­ge­nów i innych czyn­ni­ków wywo­łu­ją­cych zaostrzenie
  • leki kon­tro­lu­jące prze­bieg cho­roby: gli­ko­kor­ty­ko­ste­ro­idy, inhi­bio­tory recep­to­rów leukotrienowych
  • leki sto­so­wane doraź­nie, w cza­sie zaostrze­nia (krótko i szybko dzia­ła­jące, np. beta–mimetyki)
  • lecze­nie dłu­go­ter­mi­nowe (immu­no­te­ra­pia specyficzna)

Leki sto­so­wane w lecze­niu astmy wystę­pują w postaci wziew­nej, doust­nej lub dożyl­nej.
W postę­po­wa­niu tera­peu­tycz­nym bar­dzo ważne są rów­nież edu­ka­cja pacjen­tów, samo­kon­trola cho­rych oraz regu­larne bada­nia kontrolne.

UwagaKażdy pacjent cho­ru­jący na astmę oskrze­lową i/ lub jego opie­ku­no­wie powinni mieć przy sobie leki doraźne i wie­dzieć jak je sto­so­wać w razie wystą­pie­nia ataku choroby.

Pod­czas ataku astmy

  • Zacho­waj spokój.
  • Usiądź pro­sto (nie odchy­laj się do tyłu).
  • Użyj prze­pi­sa­nego leku wziew­nego (dawka może być powtó­rzona po 5-10 min, jeśli potrzeba).
  • Jeśli nie ma poprawy dzwoń po karetkę lub udaj się do szpitala.
Opublikowane 1 listopada 2011 w kategorii   ABC Alergii Choroby alergiczne Układ oddechowy

Przeczytaj także

Podziel się

About Author

Alojzy Bombel