Aler­gia pokarmowa

Aler­gia pokar­mowa jest następ­stwem reak­cji immu­no­lo­gicz­nych wystę­pu­ją­cych po spo­ży­ciu uczu­la­ją­cych pokar­mów. Aler­gie pokar­mowe są aktu­al­nie coraz czę­ściej dia­gno­zo­wane, zwłasz­cza u dzieci, u któ­rych mogą się roz­wi­jać jako jeden z wcze­snych prze­ja­wów mar­szu aler­gicz­nego. Obser­wuje się rów­nież wystę­po­wa­nie aler­gii pokar­mo­wych w rodzinach.

Do odpo­wie­dzi aler­gicz­nej docho­dzi w przy­padku dru­giego i kolej­nych kon­tak­tów z uczu­la­ją­cym pro­duk­tem pokar­mo­wym. W przy­padku więk­szo­ści aler­gii pokar­mo­wych odpo­wiedź jest natych­mia­stowa (wystę­pu­jąca w ciągu kilku minut, mak­sy­mal­nie 2 godzin), zwią­zana z „aler­gicz­nymi” prze­ciw­cia­łami typu IgE i wydzie­la­niem hista­miny. Może jed­nak dojść do tzw. reak­cji opóź­nio­nej (obser­wo­wa­nej w ciągu kilku dni). W tej dru­giej sytu­acji, akty­wa­cja spe­cy­ficz­nych komó­rek roz­po­zna­ją­cych dany anty­gen pro­wa­dzi do roz­woju pro­cesu zapal­nego w prze­wo­dzie pokar­mo­wym. Dodat­kowo, reak­cja aler­giczna może roz­wi­jać się w innym miej­scu (np. w skó­rze u pacjen­tów z ato­po­wym zapa­le­niem skóry).

Naj­częst­sze aler­geny pokarmowe

  • jaja
  • mleko
  • soja
  • orze­chy (zwłasz­cza ziemne, ale rów­nież mig­dały, orze­chy wło­skie, laskowe, bra­zy­lij­skie, itd)
  • ryby i owoce morza
  • psze­nica
  • nasiona (np. sezamowe)

Powyż­sze pro­dukty są uzna­wane są za naj­czę­ściej aler­gi­zu­jące, jed­nak należy pamię­tać, że w zasa­dzie każdy pro­dukt pokar­mowy może powo­do­wać reak­cję u uczu­lo­nej osoby.

UwagaPrzy sil­nych reak­cjach do obja­wów może dojść w przy­padku kon­taktu z aler­ge­nem pokar­mo­wym rów­nież przez skórę lub droga wziewną!

Objawy brzuszne

  • bóle brzu­cha
  • wymioty
  • bie­gunka

Objawy skórne

  • wysypka
  • świąd
  • obrzęk skóry

Objawy odde­chowe

  • wod­ni­sta wydzie­lina z nosa
  • katar
  • kicha­nie
  • kaszel
  • świ­sty oddechowe
  • dusz­ność
UwagaW wyjąt­ko­wych wypad­kach po zje­dze­niu aler­genu może dojść do wstrząsu ana­fi­lak­tycz­nego, cha­rak­te­ry­zu­ją­cego się spad­kiem ciśnie­nia krwi i zabu­rze­niami krą­że­nia, któ­rym mogą towa­rzy­szyć objawy odde­chowe. Wstrząs ana­fi­lak­tyczny wymaga pil­nej hospitalizacji!

Dia­gno­styka

  • bada­nie lekarskie
  • wywiad lekar­ski: wystę­po­wa­nie obja­wów po okre­ślo­nych pokar­mach, cho­roby ato­powe w rodzinie
  • testy aler­giczne: IgE spe­cy­ficzne, IgE cał­ko­wite, testy skórne „prick”, testy płat­kowe (rzadko)
  • próba eks­po­zy­cji pokar­mo­wej (pod kon­trolą lekarza)

Lecze­nie

  • uni­ka­nie aler­ge­nów: dieta eli­mi­na­cyjna, rów­nież u kar­mią­cej matki oraz sto­so­wa­niem hydro­li­za­tów biał­ko­wych u nie­mow­ląt (tylko w uza­sad­nio­nych przypadkach)
  • doustne leki prze­ciw­hi­sta­mi­nowe (przy słabo/średnionasilonych objawach)

Przy obja­wach wstrząsu ana­fi­lak­tycz­nego sto­suje się spe­cja­li­styczne lecze­nie w zależ­no­ści od potrzeb.

Pamię­taj:Jeśli jesteś nara­żony na ana­fi­lak­sję, zawsze miej ze sobą dwie auto­strzy­kawki z epi­ne­fryną. Dla­czego dwie? Może się zda­rzyć, że zastrzyk nie zadziała lub objawy nie będą znie­sione pierw­szą dawką. Może rów­nież wystą­pić druga faza reak­cji. Noś dwie auto­strzy­kawki zawsze ze sobą, infor­muj zna­jo­mych o ich lokalizacji.

Lecze­nie dłu­go­ter­mi­nowe opiera się na uni­ka­niu aler­ge­nów. U nie­któ­rych osób moż­liwe jest zastą­pie­nie mleka kro­wiego mle­kiem kozim, a jaj kurzych jajami kaczymi lub prze­piór­czymi, jed­nak w zde­cy­do­wa­nej więk­szo­ści przy­pad­ków osoby uczu­lone reagują rów­nież na te pro­dukty.
Nie­stety aktu­al­nie nie są dostępne sku­teczne i bez­pieczne pre­pa­raty do immu­no­te­ra­pii (odczu­la­nia) aler­gii pokarmowych.

Bar­dzo istotne są również

  • uni­ka­nie zanie­czysz­cze­nia pokarmu poprzez uży­wa­nie tych samych noży, desek do kro­je­nia, itd, pod­czas przy­go­to­wy­wa­nia pokarmu dla alergika
  • bran­so­letka infor­mu­jąca o alergiach
  • karty infor­ma­cyjne w szkole, pracy, na waka­cjach, itd
  • dokładne spraw­dza­nie infor­ma­cji na pro­duk­tach żywnościowych
  • pro­wa­dze­nie dzien­niczka dietetycznego
  • poka­za­nie leka­rzowi opa­ko­wa­nia pro­duktu, który spo­wo­do­wał reak­cję alergiczną
  • opieka die­te­tyka, by nie dopu­ścić do nie­do­bo­rów pokar­mo­wych (zarówno u dzieci, jak i u dorosłych)
Opublikowane 7 stycznia 2012 w kategorii   ABC Alergii Choroby alergiczne Układ pokarmowy

Przeczytaj także

Podziel się

About Author

Alojzy Bombel